کوری اثر ژوزه ساراماگو نشر مرکز

دیالوگ صمیمانه

۱. درگاه ورود (The Portal)

عنوان استعاری: «سقوطِ نقاب‌ها در اقیانوسِ شیر»

فاجعه همیشه با یک انفجار شروع نمی‌شود؛ گاهی با یک سفیدیِ مطلق شروع می‌شود که تمامِ مرزهایِ «من» و «دیگری» را پاک می‌کند. تصور کن تمامِ تکیه‌گاه‌هایت در یک ثانیه دود شوند و تو بمانی و غریزه‌ای که بویِ وحشت می‌دهد. در این فضا، تمدن مثلِ یک لایه‌یِ نازکِ یخ زیرِ پایِ ما ترک می‌خورد. اینجا سوال این نیست که چه بلایی سرِ شهر می‌آید؛ سوال این است که وقتی هیچ چشمی برای قضاوت کردنِ تو وجود نداشته باشد، چه هیولایی از اعماقِ وجودت بیرون می‌زند؟ این روایت، تماشایِ عریانِ آن لحظه‌ای است که “شرم” می‌میرد و ما مجبور می‌شویم با خودِ واقعی‌مان، بدونِ هیچ روتوشی، در یک بن‌بستِ طولانی روبه‌رو شویم.

​۲. شناسنامه‌ی عبور

​سطح کتاب: متوسط تا حرفه‌ای (یک جراحیِ بی‌رحمانه روی اجتماع).

​پیشنهاد ما: نشر مرکز | ترجمه‌ی اسدالله امرایی.

​چرا این نسخه؟ امرایی با تسلط بر لایه‌هایِ زیرینِ متن، توانسته آن لحنِ سرد، گزنده و بدونِ نقطه‌گذاریِ خاصِ نویسنده را به شکلی منتقل کند که خواننده حس کند خودش هم لابلایِ صفِ کوری در حالِ تلوتلو خوردن است.

۳. دیالوگِ اعترافی (Confessional Dialogue)

عنوان: «من و هراسِ بیداری در میانِ خفتگان»

اعتراف می‌کنم که بعد از ورق زدنِ این سطرها، دیگر نتوانستم به آدم‌هایِ توی مترو مثلِ قبل نگاه کنم. این کتاب کجایِ روحِ مرا خراشید؟ آنجایی که فهمیدم تمامِ «خوب بودنِ» من، به یک تارِ مو بند است: به این‌که دیگران مرا ببینند. اعترافِ تلخ اینجاست که ما چقدر داوطلبانه خودمان را به ندیدن می‌زنیم تا باری روی دوشمان نباشد. ترسِ واقعیِ من از کوری نیست؛ ترسِ من از آن نوع بیداری است که در آن، مسئولیتِ تمامِ ویرانی‌هایِ دنیا روی شانه‌هایِ تو سنگینی کند، در حالی که بقیه در بی‌خبریِ مطلق دست‌وپا می‌زنند. این صفحات به من ثابت کرد که سخت‌ترین کارِ دنیا، نه جنگیدن، بلکه «نگاه کردن» به فلاکتی است که همه‌ی ما در ساختنش شریک بوده‌ایم.

۴. ضربه نهایی (Final Blow)

ساختارِ داستانی:

کور بودن، به معنایِ ندیدن نیست؛ به معنایِ نداشتنِ جرأت برای نگاه کردن به فلاکتی است که خودمان ساخته‌ایم.

نخواندنِ این کتاب، یعنی زندگی در توهمِ تمدن، در حالی که فقط یک پلک زدن با وحشی‌گریِ مطلق فاصله داریم.

۵،اگر لرزشِ این سقوط هنوز در تنت هست، بدان که کوری تنها راهِ از دست دادنِ حقیقت نیست. گاهی، تمامِ یک ملت با چشمانی باز، تصمیم می‌گیرند که دیگر «نباشند». قرار بعدی ما: نیمه‌ی دیگرِ این حقیقتِ عریان